Etikette "Azelaic Acid" yazısını görenlerin ilk sorusu genellikle bunun hangi tür bir asit olduğu ve cilt üzerinde ne yaptığıdır. Cevap, leke ve kızarıklık görünümünün bir arada olduğu ciltlerde doğru ürünü seçmeyi de kolaylaştırır.
Kısaca: Azelaik asit, fenolik yapıda olmayan, dokuz karbonlu, doymuş bir dikarboksilik asittir; Malassezia mayası tarafından da üretilir. Keratinleşmeyi düzenleyici, melanin oluşumunu azaltıcı, antioksidan ve yatıştırıcı özellikleri tanımlanmıştır. Kozmetikte leke, kızarıklık ve iz görünümüne yönelik kullanılır. s'hevec'te azelaik asidi oranıyla taşıyan tek ürün Shine On You'dur: %7 azelaik asit ve %3 niacinamide, akşam.
| INCI adı | Azelaic Acid |
|---|---|
| Ne işe yarar | Leke, kızarıklık ve sivilce sonrası iz görünümüne yönelik bakım |
| Kimler için | Karma, normal ve yağlı cilt; hassas ciltte düşük sıklıkla |
| Ne zaman | Akşam |
| Güneş koruması | Yerini tutmaz; gündüz ayrı adım |
| Karıştırılan içerik | Potasyum azeloil diglisinat (türev; azelaik asidin yerine sayılmaz) |
| s'hevec'te | Shine On You: %7 azelaik asit + %3 niacinamide |
Azelaik asit nedir, nereden gelir?
Azelaik asit, iki karboksil (asit) grubu taşıyan dokuz karbonlu, doymuş bir dikarboksilik asittir ve fenolik yapıda değildir. Doğada Malassezia adlı maya tarafından da üretilir; dermatolojide yaygın kullanılan bir moleküldür. Kozmetik etiketlerde "Azelaic Acid" olarak yazılır. Shine On You'nun içerik listesinde sudan (Aqua) hemen sonra, ikinci sırada yer alır.
Azelaik asit ne işe yarar?
Azelaik asit kozmetik bakımda üç görünüm hedefi için kullanılır; hepsi aşağıda anlatılan mekanizmalardan gelir:
- Koyu leke ve ton eşitsizliği görünümü: melanin oluşumunu azaltıcı özelliğiyle. Diğer leke içerikleriyle karşılaştırması leke için hangi serum rehberinde.
- Kızarıklık görünümü: yatıştırıcı ve antioksidan özellikleriyle. Kızarıklığın olası nedenleri yüz kızarıklığı yazısında.
- Sivilce sonrası iz ve kusur görünümü: keratinleşmeyi düzenleyici özelliğiyle daha pürüzsüz bir yüzey hedefler.
Azelaik asit bir güneş koruyucu değildir ve çukurlaşmış izin dokusunu değiştirmez; s'hevec'te bu hedeflere akşam kullanılan Shine On You karşılık verir. Shine On You'yu aynı hedefe yönelik diğer ürünlerle birlikte leke görünümüne yönelik ürünler sayfasında görebilirsiniz.
Azelaik asit nasıl çalışır?
Azelaik asit tek bir yoldan değil, birkaç mekanizma üzerinden çalışır. 2024 tarihli bir derleme ile 2022 tarihli bir derlemenin tanımladığı özellikler ve kozmetik bakımdaki karşılıkları şöyledir:
- Melanin oluşumunu azaltıcı (antimelanojenik): koyu leke ve ton eşitsizliği görünümünü azaltmaya yardımcı olur.
- Yatıştırıcı ve antioksidan: kızarıklık görünümünü hafifletmeye destek olur.
- Keratinleşmeyi düzenleyici: daha pürüzsüz bir yüzey ve daha az belirgin kusur görünümü hedefler.
Bu özellikler, azelaik asidin sivilce sonrası iz görünümüne yönelik rutinlerde de yer almasının nedenidir. İzin renk farkı ile çukurlaşmış izin ayrımını sivilce sonrası iz görünümü yazımızda anlattık.
İlaç formundaki azelaik asit ile kozmetik krem aynı mı?
Hayır; molekül aynıdır, ürünün amacı ve kullanım koşulu farklıdır. Derlemelerin özetlediği çalışmaların önemli bölümü, azelaik asidin hekim gözetiminde tek başına ya da başka ilaçlarla birlikte kullanılan ilaç formlarını inceler. Kozmetik bir krem bu çalışmaların birebir karşılığı değildir ve ilaç formunun yerine geçmez; hedefi görünümü desteklemektir. Bu nedenle bu yazıda çalışma sonuçları ürün vaadine çevrilmedi.
Azelaik asit ile potasyum azeloil diglisinat aynı mı?
Aynı değildir; potasyum azeloil diglisinat azelaik asitten türetilmiş ayrı bir içeriktir ve biri diğerinin yerine sayılmaz. Yukarıdaki derlemeler azelaik asidin kendisini inceler; özetledikleri özellikler türeve aktarılmaz. s'hevec'te iki içerik farklı ürünlerde ve farklı rollerde bulunur:
| Shine On You | Matte's Up? | |
|---|---|---|
| İçerik | %7 azelaik asit | Potasyum azeloil diglisinat |
| Rolü | Ana aktif | Destek içerik; oranı belirtilmez |
| Ürün tipi | Akşam kremi | SPF 50+ matlaştırıcı güneş kremi |
| Ne zaman | Akşam | Sabah, son adım |
Shine On You Azelaik Asitli Leke Karşıtı Krem, azelaik asidi %3 niacinamide ile birleştirir; destekte allantoin, 8D hyaluronik asit ve meyan kökü özü bulunur. Güncel formül sarı ambalajdadır. Matte's Up? SPF 50+ Matlaştırıcı Güneş Kremi ise yağlı ve karma ciltlerde mat bitiş için sabah kullanılır; azelaik asitli bir akşam kreminin yerini tutmaz. Formüldeki ikinci aktif için niacinamide nedir yazımıza, uygulama sırası ve sıklık için azelaik asit krem nasıl kullanılır rehberimize bakabilirsiniz.
Azelaik asit ile hangi içerikler birlikte kullanılır?
Niacinamide ile aynı formülde bile bulunabilir; eksfolyan asitler ve retinol ise aynı akşamı paylaşmaz. Kural çoğu eşleşmede yasak değil, zamanlamadır:
| Eşleşme | Nasıl kullanılır |
|---|---|
| Niacinamide | Shine On You ikisini birlikte taşır. Ayrıca bir niacinamide serumu kullanıyorsanız önce farklı akşamlarda deneyin; cildiniz ikisine de alıştıysa aynı akşam olur. |
| C vitamini türevi | Aynı gün, farklı zamanda: C vitamini türevi serum (Glow Me Like You Do) sabah, azelaik asitli krem akşam. |
| Salisilik asit, glikolik asit, AHA/BHA peeling | Farklı akşamlar; peeling yapılan akşam azelaik asitli krem atlanır. |
| Retinol | Farklı akşamlar. Retinolün rutindeki yeri retinol rehberinde. |
Salisilik asitli tonikle haftalık düzenin nasıl kurulduğunu sivilceye eğilimli cilt rutini, diğer eşleşmeleri aktif içerikleri birlikte kullanma rehberi anlatıyor.
Azelaik asidin yan etkileri var mı, kimler dikkat etmeli?
Olabilir: 2022 derlemesi azelaik asidi farklı cilt durumlarında iyi tolere edilen bir seçenek olarak özetler; bu, tepki görülmeyeceği anlamına gelmez ve değerlendirme büyük ölçüde ilaç formlarına dayanır. Kozmetik kremde ilk uygulamalarda hafif karıncalanma ya da sıcaklık hissi görülebilir; his yanmaya dönüşür ya da uzun sürerse kullanım bırakılır.
- Göz ve dudak çevresi, tahriş olmuş cilt: azelaik asitli krem bu bölgelere sürülmez.
- Süregelen kızarıklık: yaygın, ağrılı ya da geçmeyen kızarıklık ve kusur görünümü kozmetik bir kremle izlenecek bir tablo değildir; hekiminize başvurun.
- Hamilelik, emzirme ya da bir cilt rahatsızlığı: bu yazının dayandığı iki derlemenin özetleri bu dönemlere ait bir değerlendirme içermez; kullanmadan önce hekiminize danışın.
Sık sorulan sorular
Azelaik asit bir AHA ya da BHA mı?
Hayır. AHA ve BHA hidroksi asit sınıfındadır; azelaik asit ise iki karboksil grubu taşıyan, farklı sınıftan bir dikarboksilik asittir. Shine On You durulanan bir peeling olarak değil, akşam cilde bırakılan bir krem olarak kullanılır.
Etikette Potassium Azeloyl Diglycinate görürsem ürün azelaik asit içerir mi?
Bu ad tek başına azelaik asit anlamına gelmez; türevin kendi INCI adıdır. Bir üründe azelaik asidin kendisi varsa içerik listesinde ayrıca "Azelaic Acid" yazar. İki ad aynı listede birlikte de bulunabilir.
Azelaik asit hamilelikte kullanılır mı?
Bu yazının dayandığı kaynaklarda hamilelik ve emzirme dönemine özgü bir kozmetik değerlendirme bulunmuyor. Hamilelik ve emzirme döneminde ya da bir cilt rahatsızlığınız varsa kullanmadan önce hekiminize danışın.
Azelaik asit sabah mı akşam mı kullanılır?
s'hevec'te akşam: Shine On You akşam kullanımı için formüle edilmiştir ve sabah rutininde yeri yoktur. Sabahın son adımı güneş koruyucudur; leke görünümüne yönelik bir rutinde atlanmaz.
Azelaik asit doğal mı?
Molekül doğada da bulunur; ancak doğada bulunan bir molekül ile doğal kaynaktan elde edilmiş hammadde aynı şey değildir: kremdeki hammaddenin elde ediliş yolu etikete yansımaz, INCI adı her durumda Azelaic Acid'dir.
Azelaik asit cilt rengini değiştirir mi?
Kozmetik bir azelaik asit kreminin hedefi cildin kendi rengini değiştirmek değil, koyu leke ve ton eşitsizliği görünümünü azaltmaya yardımcı olmaktır. Derlemelerin tanımladığı melanin oluşumunu azaltıcı özellik, cildin kendi tonunu açma vaadi olarak değil, leke görünümüne yönelik bir özellik olarak okunmalıdır.
Kaynaklar
- Feng X ve ark. Azelaic Acid: Mechanisms of Action and Clinical Applications. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2024.
- Searle T ve ark. The versatility of azelaic acid in dermatology. J Dermatolog Treat. 2022.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. s'hevec ürünleri kozmetik üründür, tedavi amaçlı değildir. İçerik, s'hevec ürün veri kütüphanesi ve yukarıdaki kaynaklar esas alınarak s'hevec Ekibi tarafından hazırlanmıştır.
